Zie je op tegen de zomer? Je bent niet de enige.

Voor veel mensen voelt de zomer als iets om naar uit te kijken. Voor iemand met een eetstoornis kan diezelfde periode net heel veel spanning met zich meebrengen. Als jij dat herkent, wil ik beginnen met één ding te zeggen: er is niets vreemd aan wat je voelt. Ik hoor het elk jaar opnieuw. En ik weet ook hoe eenzaam het soms kan aanvoelen.

"Iedereen heeft er zin in, behalve ik."

Het begint soms al veel vroeger dan je zou denken.

De eerste warme dag is nog niet eens voorbij en je merkt dat je hoofd alweer overuren draait. Je ziet mensen praten over vakantie, terrasjes en festivals, terwijl jij vooral denkt aan alles wat moeilijk zou kunnen worden.

Je zomerkleren die nog ergens achteraan in de kast liggen. De barbecue waar je volgende week naartoe moet. Die vakantie die eigenlijk leuk zou moeten zijn, maar waar je nu al tegen opziet. Mensen die spontaan afspreken om iets te gaan eten of een ijsje te halen.

En dan komt vaak die gedachte die zoveel mensen met een eetstoornis herkennen: "Waarom kan ik nu niet gewoon normaal doen?"

En eerlijk? Ik snap die gedachte heel goed. Maar ik hoop ook dat je jezelf daar niet op veroordeelt. Kijk liever eens rustig naar waar je vandaag staat en welke kleine stap voor jou haalbaar zou kunnen zijn deze zomer. Niet wat iemand anders zou doen, maar wat voor jou op dit moment mogelijk is.

Vaak wil je niets liever dan gewoon meedoen

Soms denken mensen dat iemand met een eetstoornis geen zin heeft om mee te gaan. Dat ze liever thuisblijft. Dat ze moeilijk doet of alles wil controleren.

Maar meestal is dat helemaal niet wat er gebeurt.

Er is vaak zoveel aan de gang in je hoofd dat de buitenwereld dat niet ziet.

Ik zie net mensen die ontzettend graag willen meegaan. Die niets liever willen dan met vrienden op een terrasje zitten zonder voortdurend bezig te zijn met wat er op tafel komt. Die graag op vakantie willen vertrekken zonder weken op voorhand stress te hebben. Die willen genieten van een zonnige dag zonder zich af te vragen of ze hun armen wel durven tonen.

Het verlangen is er vaak wel. Alleen zit er zoveel angst bovenop dat het soms voelt alsof je hoofd voortdurend op de rem staat. Soms wordt die angst zelfs zo groot dat thuisblijven veiliger lijkt dan toch mee te gaan.

Er gebeurt zoveel in je hoofd dat niemand ziet

Wat de buitenwereld ziet, is iemand die twijfelt over een ijsje of zenuwachtig wordt van een etentje. Wat de buitenwereld niet ziet, is alles wat daarvoor al gebeurd is.

Dat je al drie keer hebt nagedacht over wat je die ochtend gegeten hebt. Dat je jezelf hebt vergeleken met iemand op sociale media. Dat je al aan het rekenen bent voor de barbecue van vanavond. Dat je bang bent dat iemand iets gaat zeggen over je lichaam. Dat je je afvraagt of je nog wel in die short van vorig jaar zal passen.

En tegen dat je effectief op dat terras zit, ben je al uren bezig in je hoofd. Je hebt al zoveel gedacht, gerekend en gepiekerd dat je eigenlijk al moe bent nog voor de avond begonnen is. Ik denk dat veel mensen onderschatten hoeveel energie dat kost.

De zomer brengt veel dingen mee die je niet kunt plannen

Een eetstoornis houdt vaak van voorspelbaarheid. Niet omdat je koppig bent. Niet omdat je moeilijk wil doen. Maar omdat voorspelbaarheid veilig kan voelen. Daarom zoek je vaak structuur en controle. Niet omdat je dat wil, maar omdat het op dat moment houvast geeft.

En net daarom kan de zomer zo lastig zijn. Een vriendin die plots vraagt om nog iets te gaan drinken. Een uitstap die langer duurt dan gepland. Op reis gaan en niet exact weten wat er die avond gegeten zal worden. Familie die beslist om nog ergens onderweg te stoppen.

Voor iemand anders lijken dat kleine veranderingen. Voor jou kunnen ze voelen alsof alles plots op losse schroeven staat. En eerlijk? Ik vind niet dat je jezelf daar nog extra hard voor moet veroordelen. Alsof die spanning op zich nog niet lastig genoeg is.

Maar hoe kan je hier mee omgaan?

De eerste reflex is vaak om nog meer controle te zoeken. Nog meer plannen. Nog meer analyseren. Nog meer regels maken. Alleen merk je waarschijnlijk zelf ook dat de eetstoornis daar zelden stiller van wordt.

Dat betekent niet dat je alles zomaar moet loslaten. Wel dat het helpend kan zijn om te kijken waar je vandaag staat en welke kleine stappen jou kunnen helpen om stilaan weer wat meer jezelf te worden. Dat klinkt eenvoudig als je het zo leest, maar ik weet ook dat het dat helemaal niet is.

De kans is groot dat je tijdens je herstel al heel wat dingen geleerd hebt. Misschien van je psycholoog, je diëtist of tijdens een opname. Alleen merk ik ook vaak dat mensen die tools net op moeilijke momenten niet meer gebruiken.

Daarom kan het helpen om voor jezelf een soort toolbox te maken. Niet omdat er één perfecte manier bestaat, maar omdat het fijn is om iets te hebben waar je op kunt terugvallen wanneer je hoofd overuren draait.

Voor de ene is dat een lichtpuntjesdagboek waarin kleine fijne momenten worden opgeschreven. Voor iemand anders zijn het reflectiekaarten, helpende gedachten die ergens genoteerd staan of een werkblad dat ooit samen met een hulpverlener werd ingevuld. Misschien helpt het jou om weerwoorden op te schrijven tegen dat stemmetje in je hoofd of om een paar vragen klaar te hebben die je helpen om je gedachten uit te dagen.

Er bestaat geen perfecte toolbox. Het gaat er vooral om dat je ontdekt wat jou helpt en dat je daar ook echt naar durft teruggrijpen wanneer het moeilijk wordt.

En verwacht ook niet van jezelf dat deze zomer alles anders zal zijn. Als je aan het einde van de zomer kunt zeggen dat je een paar kleine stapjes hebt gezet, dan is dat ook vooruitgang.

En als deze zomer toch moeilijk wordt?

Moeilijk betekent niet dat je gefaald hebt. Tegen je eetstoornis ingaan is moeilijk. Dat is net de reden waarom herstel zoveel moed vraagt. Je hoofd wil vaak dat alles perfect verloopt. En als dat niet lukt, lijkt het alsof de hele dag mislukt is. Terwijl er in werkelijkheid zoveel meer tussen zwart en wit zit.

Als je tegen je eetstoornis ingaat, ga je weerstand voelen. Dat hoort erbij. En net op die momenten ga je waarschijnlijk vooral zien wat niet lukt. Hoe moeilijk het ook is, probeer dan ook eens te kijken naar wat er wél gelukt is.

Misschien ben je toch meegegaan terwijl je eigenlijk wilde afzeggen. Misschien heb je iets gegeten wat veel spanning gaf. Misschien heb je eerlijk verteld dat het moeilijk was. Misschien ben je na een lastig moment niet beginnen compenseren. Dat lijken soms kleine dingen, maar ze zijn veel groter dan je zelf denkt.

Het gaat niet over de perfecte zomer. Het gaat erover dat er stilaan weer ruimte komt voor dingen die nu misschien nog overschaduwd worden door de eetstoornis. Dat je toch meegaat op die spontane uitstap. Dat de stress op vakantie niet helemaal weg is, maar ook niet meer alles overheerst. Dat je op een barbecue niet alleen bezig bent met eten, maar af en toe ook weer iets meekrijgt van de gesprekken of de gezelligheid.

Dat gaat niet elke dag lukken. En dat hoeft ook niet.

Vandaag voelt dat misschien nog heel ver weg. Maar geef jezelf de kans om er stap voor stap naartoe te groeien.

Heb je het gevoel dat je hier nog wat langer bij wil stilstaan? Dan kan onze podcast misschien iets voor jou zijn. In deze aflevering praten we verder over de zomer en een eetstoornis, en de komende weken delen we ook getuigenissen, educatie en gesprekken die je hopelijk wat herkenning en steun kunnen geven. Luister gerust wanneer jij daar nood aan hebt.