Ik wil herstellen, maar ...

"Ik wil wel herstellen, maar eerst moet ik wat meer motivatie hebben."

"Ik wil wel herstellen, maar eerst moet die angst minder worden."

"Ik wil wel herstellen, maar ik weet niet eens of ik ziek genoeg ben."

"Is dit wel een eetstoornis, want ik zie er anders uit dan anderen."

"Ik wil wel herstellen, maar enkel mentaal."

Als je een eetstoornis hebt, is de kans groot dat je ooit één van deze gedachten hebt gehad. Misschien denk je ze zelfs op dit moment.

Tijdens onze recente Instagram Live kregen we de vraag of je je eerst beter moet voelen om te kunnen starten met herstel. Het antwoord op die vraag raakt eigenlijk de kern van waarom zoveel mensen vastlopen. Niet omdat ze niet willen herstellen, maar omdat ze wachten op een moment dat misschien nooit vanzelf zal komen.

Twee stemmen in je hoofd

Veel mensen denken dat ze geen motivatie hebben voor herstel. Wanneer we daar dieper op ingaan, merken we vaak dat er eigenlijk twee stemmen aanwezig zijn. Er is een deel dat verlangt naar vrijheid. Een deel dat moe is van de eetstoornis. Dat terug energie wil hebben voor vrienden, familie, werk of studie. Dat wil kunnen genieten van een etentje zonder uren op voorhand te piekeren of achteraf schuldgevoel te ervaren.

Maar er is ook een ander deel. Een deel dat vooral angst voelt. Angst om controle te verliezen. Angst om aan te komen. Angst om te falen. Angst om afscheid te nemen van iets dat al zo lang aanwezig is. Dat deel zegt vaak: "Nog niet. Wacht nog even. Eerst wat meer motivatie. Eerst wat meer zekerheid."

Wanneer je die innerlijke strijd herkent, betekent dat niet dat je niet wil herstellen. Het betekent vaak dat er twee delen in jou aanwezig zijn die iets anders willen. En dat is veel normaler dan je misschien denkt.

Het probleem met wachten

Het klinkt logisch om te wachten tot je je beter voelt. Toch zit daar vaak een grote valkuil. Want wanneer vindt een eetstoornis het ooit een goed moment om te veranderen? Wanneer vindt die stem in je hoofd dat je voldoende controle hebt? Wanneer vindt die stem dat het veilig genoeg is om los te laten?

Voor veel mensen is het antwoord: nooit.

We zien vaak dat mensen denken dat herstel begint wanneer de angst verdwenen is. In werkelijkheid zetten de meeste mensen hun eerste herstelstappen terwijl die angst nog volop aanwezig is. Ze wachten niet tot ze volledig overtuigd zijn. Ze wachten niet tot alles goed voelt. Ze zetten een stap omdat ze voelen dat ze niet langer willen dat de eetstoornis alle beslissingen blijft nemen.

Waarom herstel vaak eerst moeilijker voelt

Dit is iets waar weinig mensen op voorbereid worden. Veel mensen verwachten dat ze zich beter zullen voelen zodra ze hulp zoeken of stappen beginnen zetten. Wanneer dat niet gebeurt, ontstaat er vaak twijfel. Ze vragen zich af of ze wel gemotiveerd genoeg zijn of denken dat herstel blijkbaar niet werkt voor hen.

Toch zien we vaak het tegenovergestelde gebeuren:

Wanneer je een fear food eet, ontstaat er soms meer spanning. Wanneer je niet compenseert, kan er meer onrust ontstaan. Wanneer je een regel doorbreekt die jarenlang veiligheid gaf, begint de eetstoornis vaak luid te protesteren. Dat betekent niet dat je iets fout doet. Vaak betekent het net dat je eindelijk iets aan het veranderen bent.

Een eetstoornis houdt niet van verandering. Daarom voelt herstel in het begin soms alsof je achteruitgaat, terwijl je eigenlijk vooruit beweegt. De angst die je voelt, is niet altijd een teken dat je moet stoppen. Soms is het juist een teken dat je een patroon aan het doorbreken bent.

Wat veel mensen niet weten over motivatie

Eén van de belangrijkste inzichten uit de live was dat motivatie niet alleen iets psychologisch is. Veel mensen zeggen: "Ik heb geen motivatie meer." En soms voelt dat ook echt zo. Maar wat vaak vergeten wordt, is dat een eetstoornis niet alleen invloed heeft op je gedachten. Ook je lichaam en je hersenen worden beïnvloed.

Stel je voor dat je maanden of misschien zelfs jaren probeert te functioneren met een batterij die bijna leeg is. Dan wordt het moeilijker om vooruit te kijken. Moeilijker om hoop te voelen. Moeilijker om te geloven dat verandering mogelijk is. Dat is geen teken van zwakte. Dat is wat een eetstoornis met een lichaam en brein kan doen.

Wanneer er sprake is van ondervoeding, veel compensatiegedrag of een voortdurende toestand van stress, hebben je hersenen minder energie beschikbaar. Daardoor wordt het moeilijker om nieuwe inzichten op te nemen, emoties te reguleren en toekomstgericht te denken. Soms denken mensen dus dat ze geen motivatie hebben, terwijl hun brein simpelweg niet genoeg energie heeft om toegang te krijgen tot die motivatie.

Waarom hulpverleners vaak starten bij eten

Veel mensen vinden dit frustrerend. Ze willen praten over hun emoties, hun verleden, hun perfectionisme of hun zelfbeeld. En dat begrijpen we volledig. Toch is er een reden waarom hulpverleners vaak starten bij het herstellen van het eetpatroon.

Je hersenen hebben brandstof nodig om te kunnen herstellen. Zolang je brein voortdurend moet overleven, wordt het veel moeilijker om te verwerken, te leren en nieuwe verbindingen te maken. Daarom draait herstel niet alleen om eten. Het draait om het opnieuw voeden van je lichaam zodat ook je hersenen de kans krijgen om te herstellen.

Of zoals we tijdens de live zeiden:

"Do it for the brains!"

Dat betekent niet dat alles meteen opgelost zal zijn wanneer je meer gaat eten. Het betekent wel dat je jezelf de kans geeft om toegang te krijgen tot de vaardigheden, inzichten en hulpmiddelen die je nodig hebt om verder te groeien.

"Je hoeft niet klaar te zijn om te beginnen. Soms moet je beginnen om je klaar te voelen."

Hoop als vertrekpunt

Misschien geloof je op dit moment nog niet volledig in herstel. Misschien denk je dat jouw situatie anders is. Misschien wacht je nog steeds op meer motivatie, minder angst of meer zekerheid.

Dat is oké. Dan geloven wij het even voor jou.

We zien elke week mensen die overtuigd waren dat herstel onmogelijk was. Mensen die dachten dat ze nooit zonder hun eetstoornis zouden kunnen leven. Mensen die wachtten op meer motivatie of op het perfecte moment om te beginnen. En toch zetten ze stap voor stap beweging in gang.

• Niet omdat de angst verdwenen was.

• Niet omdat ze plots zeker waren.

Maar omdat ze besloten dat de angst niet langer alle beslissingen mocht nemen.

Tijdens onze Instagram Live beantwoordden we nog meer vragen over herstel, motivatie, compenseren, eetbuien en de rol van de omgeving. Je kan de volledige live nog bekijken via onze Instagrampagina.

Merk je dat je blijft wachten op het moment waarop je je "klaar genoeg" voelt? Weet dan dat je niet alleen bent. Daarom werken we momenteel ook aan een motivatietraject voor mensen met een eetstoornis. Niet omdat motivatie altijd aanwezig moet zijn, maar omdat we geloven dat zelfs een klein beetje hoop voldoende kan zijn om een eerste stap te zetten.

En soms begint herstel precies daar.