Herstel betekent niet dat alles altijd goed moet gaan
Je zet stappen in je herstel. Dingen die eerst onmogelijk leken, beginnen voorzichtig te lukken. En dan komt er een dag waarop je je onzeker voelt, een gesprek blijft hangen of je niet goed weet wat je met je gevoelens moet. Misschien denk je dan: ik doe hier zoveel moeite voor, waarom voel ik me nog altijd zo?
Het is begrijpelijk dat je verlangt naar rust. Maar soms ontstaat onderweg een nieuwe verwachting: dat herstel betekent dat je je altijd goed moet voelen. Dat je niet meer mag twijfelen, dat moeilijke momenten je minder zouden moeten raken en dat je ondertussen wel zou moeten weten hoe je ermee omgaat. Zo kan herstel ongemerkt opnieuw iets worden waarin je moet presteren.
Meer ruimte kan ook onwennig zijn
Wanneer de eetstoornis minder ruimte inneemt, kunnen andere dingen duidelijker voelbaar worden. Verdriet, onzekerheid in relaties, spanning bij het maken van keuzes of de vraag wat je zelf eigenlijk wilt. Misschien hield de voortdurende focus op eten en je lichaam je zo bezig dat er weinig aandacht overbleef voor die gevoelens. Nu merk je ze sterker op.
Dat kan verwarrend zijn. Je kiest voor iets wat je meer vrijheid zou moeten geven, maar voelt je niet meteen vrijer. Soms voelt het zelfs alsof er ineens veel meer op je afkomt. Vergelijk het met een kamer waarin je lange tijd in het donker hebt gezeten. Wanneer het licht aangaat, moet je eerst wennen voordat je rustig om je heen kunt kijken.
Dat wennen mag tijd vragen. Je hoeft niet ineens te weten hoe je grenzen aangeeft, omgaat met teleurstelling of vertelt wat je nodig hebt omdat je stappen zet rond eten. Ook dat zijn dingen die je mag leren, met ondersteuning en met ruimte om opnieuw te proberen.
Je hoeft geen andere mens te worden
Herstel betekent niet dat alles wat jou gevoelig maakt, verdwijnt. Misschien blijf je iemand die veel nadenkt, snel geraakt wordt of tijd nodig heeft om veranderingen te verwerken. Je hoeft geen persoon te worden die altijd zelfzeker is en elke moeilijke situatie rustig aanpakt.
Er kan wel iets veranderen in hoe je met die momenten omgaat. Misschien merk je eerder dat je spanning opbouwt. Misschien vertel je iemand dat je het moeilijk hebt, waar je vroeger alles voor jezelf hield. Of je leert dat een grens aangeven ook mag wanneer iemand anders daar teleurgesteld over is.
Die veranderingen vallen niet altijd op. Toch kunnen ze belangrijk zijn. Een situatie kan nog steeds pijn doen, terwijl jij er anders op reageert. Je hoeft dus niet alleen te kijken naar hoeveel ongemak je voelt, maar ook naar hoe je jezelf daarin ondersteunt.
Van jezelf beoordelen naar jezelf begrijpen
Op een moeilijke dag komt er vaak nog een tweede laag boven op wat je al voelt. Je bent verdrietig én boos op jezelf omdat je verdrietig bent. Je bent onzeker én vindt dat je ondertussen sterker zou moeten zijn. Daardoor wordt een lastig moment al snel een oordeel over je volledige herstel.
De vraag “Waarom kan ik dit nog altijd niet?” helpt je meestal weinig verder. Probeer eens te verschuiven naar: “Wat gebeurt er met mij, en wat heb ik nu nodig?” Dat vraagt niet dat je het gevoel goedpraat of onmiddellijk oplost. Je probeert eerst te begrijpen waar je mee zit.
Stel dat een vriendin een afspraak afzegt. Je voelt je teleurgesteld en merkt dat je hoofd er meteen van maakt dat je niet belangrijk bent. Vervolgens ontstaat de neiging om je terug te trekken of strenger te worden rond eten. Je kunt dan onderzoeken wat er onder die reactie zit. Misschien verlang je vooral naar verbinding of geruststelling. Een berichtje sturen naar iemand die je vertrouwt sluit daar meer bij aan dan jezelf nog meer regels opleggen.
Dat maakt de teleurstelling niet automatisch weg. Het kan je wel helpen om voor jezelf te zorgen terwijl ze er is.
Een kleine oefening voor een moeilijke dag
Neem een blad en verdeel het in drie vakken: wat merk ik, wat heb ik nodig en wat kan ik doen? Kies één concreet moment. Je hoeft niet je hele dag of je volledige herstel te begrijpen.
In het eerste vak schrijf je kort op wat je opmerkt: een gevoel, een gedachte, iets in je lichaam of een neiging om iets te doen. Bijvoorbeeld: ik voel spanning, ik denk dat ik tekortschiet en ik wil me afsluiten.
In het tweede vak onderzoek je welke behoefte daarbij zou kunnen horen. Heb je behoefte aan rust, steun, duidelijkheid, verbinding of ruimte om iets uit te spreken? Je hoeft niet meteen het juiste antwoord te vinden. Ik weet het nog niet goed mag ook.
In het derde vak kies je één kleine handeling die daarbij aansluit. Bijvoorbeeld iemand laten weten dat je een lastige dag hebt, een onduidelijke afspraak navragen of samen met je hulpverlener bekijken wat je kan ondersteunen. Kies iets wat haalbaar is naast de afspraken die je al hebt rond eten, rust en herstel.
De oefening is geen test. Ze hoeft er niet voor te zorgen dat je je meteen beter voelt. Het doel is om even stil te staan bij jezelf en een antwoord te zoeken dat je ondersteunt.
Een moeilijke dag wist je stappen niet uit
Je mag verlangen naar een leven met meer plezier, vrijheid en verbinding. Daar horen ook dagen bij waarop het minder goed gaat. Je hoeft die niet eerst perfect te leren opvangen voordat je vooruitgang mag erkennen.
Als eetstoornisgedachten of gedrag sterker worden, mag je dat bespreken en extra steun vragen. Dat is geen reden om alle eerdere stappen af te schrijven. Het is een signaal om samen te kijken naar wat je nu nodig hebt.
Misschien betekent vooruitgang vandaag niet dat je je goed voelt. Misschien betekent het dat je eerlijk zegt dat het moeilijk is, dat je hulp toelaat of dat je jezelf niet alleen laat met wat er speelt. Ook op zo’n dag mag je blijven kiezen voor herstel.
Wil je verder luisteren over dit thema? In onze podcast gaan we met Carmen en Jessica van Beleef in gesprek over herstel, vrijheid en leren omgaan met het leven wanneer de eetstoornis minder de regie neemt.
🎧 Beluister het gesprek met Carmen en Jessica van Beleef




Opmerkingen